Radar cezası, kara yollarında belirlenen hız limitlerini aşan sürücülere uygulanan idari yaptırım, şeklinde kısaca tanımlanabilir. Elektronik denetleme sistemleri veya mobil radar cihazları ile tespit edilen hız ihlalleri, Karayolları Trafik Kanunu’na göre cezalandırılır. Sürücüler hız limitini aştığında, ihlal oranına göre farklı ceza miktarları uygulanır.
Türkiye’de uygulanan ceza tutarları, her yıl Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından açıklanan yeniden değerleme oranına göre belirlenir. Radar cezası 2026 yılında da Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından duyurulan güncel tarifeye dayanır. Ayrıntılı listeye ulaşmak isteyen sürücüler, resmî kaynaklardan veya trafik cezaları ve fiyatları hakkında bilgilendirme yapan sayfalardan yararlanabilir.
Radar cezaları hız limitlerinin aşıldığı durumların yanı sıra sürücünün tehlikeli sürüş sergilediğinin tespit edilmesi hâlinde de farklı maddeler kapsamında değerlendirilebilir. Bu yazımızda “Radar cezası nedir?”, “Radar cezası ne zaman gelir?” ve “Radar cezası hangi hızda kesilir?” gibi sıklıkla merak edilen soruların yanıtlarını bulabilirsiniz.
Radar Sistemi Nasıl Çalışır?
Radar sistemleri, elektromanyetik dalgalar göndererek araçların hızını ölçen teknolojik denetleme cihazlarıdır. Türkiye’de kullanılan sistemler, Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından onaylanan ve belirli standartlara uygun cihazlardan oluşur. Radar cihazı, gönderdiği radyo dalgalarının araca çarpıp geri dönmesiyle hız ölçümü yapar. Dalgaların geri dönüş süresi ve frekans değişimi, aracın ne kadar hızlı hareket ettiğinin tespit edilmesini sağlar.
Yeni nesil radar sistemlerinde ölçüm doğruluğu oldukça yüksektir. Sabit noktalara yerleştirilen kameralar ve mobil radar araçları, birkaç metre farkla hız tespiti yapabilir. Özellikle otoyollarda kullanılan gelişmiş sistemler, saniyeler içinde plaka kaydı alır ve anlık hız bilgisiyle birlikte sisteme işler.
Emniyet Genel Müdürlüğü tarafından tanıtılan yeni radar teknolojileri, yalnızca hız ölçümüyle sınırlı değildir. Bazı cihazlar şerit ihlallerini ve takip mesafesi kuralına uymayan sürücüleri de tespit edebilir. Bu sayede radar sistemleri, genel trafik güvenliğini sağlamaya yönelik bir denetim unsuru olarak görev yapar.
Sabit ve Mobil Radar Tipleri
Türkiye’de hız denetimlerinde iki ana radar tipi kullanılır: sabit ve mobil radar sistemleri. Her iki sistem de Emniyet Genel Müdürlüğünün denetiminde çalışır ve yasal olarak belirlenmiş noktalarda görev yapar.
Sabit radarlar, genellikle şehir içi ana arterlerde, kavşaklarda ve otoyollarda konumlandırılır. Sabit bir noktaya yerleştirilen kameralarla çalışır ve sürekli olarak geçen araçların hızını ölçer. Çoğu sabit radar, aynı zamanda kırmızı ışık ihlallerini ve emniyet şeridi kullanımını da tespit edebilir. Resmî duyurulara göre sabit radarların bulunduğu bölgeler, sürücülere uyarı levhalarıyla bildirilir.
Mobil radarlar ise genellikle trafik ekipleri tarafından kullanılan, hareketli araçlara monte edilen sistemlerdir. Bu radarlar, değişken noktalarda görev alır ve belirli saatlerde aktif edilir. Özellikle şehir dışı yollarda ve otoyollarda hız limitine uyulup uyulmadığını denetlemede önemli rol oynar.
Radar sistemlerinin ortak amacı, sürücülerin hız sınırlarına uymasını sağlamak ve trafik kazalarını azaltmaktır. Sürücüler, resmî kaynaklarda paylaşılan otoban ve otoyol hız sınırları bilgilerine uyarak bu cezalardan kaçınabilir.
Hız Tespiti Nasıl Yapılır?
Radar sistemlerinde hız tespiti, Doppler etkisi prensibine dayanır. Cihaz, araca radyo dalgaları gönderir ve bu dalgaların geri dönüş frekansındaki değişimi ölçerek aracın hızını hesaplar. Ölçüm, saniyeler içinde gerçekleşir ve hata payı oldukça düşüktür.
Sabit radarlar, geçen her aracı anlık olarak tarar ve belirlenen limitin üzerinde bir hız algıladığında otomatik olarak fotoğraf çeker. Mobil radar araçlarında ise trafik ekipleri, cihazı belirli bir mesafeye ayarlayarak hız ölçümü yapar.
Hız tespitinin doğru yapılabilmesi için radar cihazlarının düzenli olarak kalibrasyon kontrolünden geçmesi gerekir. Türkiye’de kullanılan radar cihazları, belirli aralıklarla yetkili birimler tarafından denetlenir. Böylece “Hız tespiti nasıl yapılır?” sorusunun en güvenilir yanıtı, resmî denetimlerle sağlanan doğruluk ve standartlara dayalıdır.
Hız Aşımında Plaka Kaydı ve İşleyiş
Radar cihazı, hız sınırının aşıldığını tespit ettiğinde otomatik olarak plaka kaydı yapar. Sabit radarlar, aracın ön veya arka plakasını yüksek çözünürlüklü kameralarla görüntüler. Mobil radarlar ise genellikle araçların arka plakasını hedef alır. Kaydedilen görüntü, hız bilgisi ve tarih ile saat bilgileriyle birlikte sistemde saklanır.
Bu kayıtlar, Emniyet Genel Müdürlüğünün merkezi veri tabanına iletilir. Sistem, aracın ruhsat bilgilerine göre cezayı düzenler ve düzenlenen ceza sürücünün kayıtlı adresine gönderilmek üzere işleme alınır. Hız sınırı cezası, e-Devlet ve Gelir İdaresi Başkanlığı sistemlerinde de görünür hâle gelir.
Plaka kaydı, hız tespitinin en önemli kanıtıdır. Yanlış tespitlerin önüne geçmek için cihazların kalibrasyon belgeleri ve fotoğraflı kayıtlar, itiraz sürecinde resmî delil olarak kullanılır. Sürücüler, hız limitlerine uymadıklarında yalnızca para cezası değil, bazı durumlarda ek olarak emniyet şeridi cezası gibi diğer ihlallerin cezalarıyla da karşılaşabilir.